W Olsztynie o rodzinie i uzależnieniach. Szkolenie postawiło na dzieci

W Olsztynie nie mówiono wyłącznie o samym nałogu, ale o całym otoczeniu, które ponosi jego skutki. Podczas szkoleniowej narady specjaliści i samorządowi koordynatorzy przyglądali się rodzinie jak układowi połączonych naczyń – z dzieckiem, rodzicem i instytucjami pomocowymi w jednym obiegu. Zajęcia miały rytm wykładu i warsztatu, a z każdej części wybrzmiewał ten sam wniosek: pomoc zaczyna się tam, gdzie widać człowieka, nie tylko problem.

• Gdy uzależnienie wchodzi do domu, nie zostaje samo
• Od odporności psychicznej do cyfrowego przeciążenia
• „Przymierze z rodzicami” i warsztat o całych rodzinach

Gdy uzależnienie wchodzi do domu, nie zostaje samo

Do Olsztyna przyjechali pełnomocnicy i koordynatorzy gminni zajmujący się profilaktyką oraz rozwiązywaniem problemów alkoholowych, członkowie komisji alkoholowych i inni specjaliści pracujący z uzależnieniami. Spotkanie miało charakter wykładowo–warsztatowy, a jego pierwszy blok koncentrował się na rodzinie, w której pojawia się alkohol.

W centrum uwagi znalazło się przekonanie, że skutki uzależnienia nie zatrzymują się na osobie pijącej. Dotykają także tych, którzy żyją obok niej, często przez długi czas próbując utrzymać dom w równowadze. Duży nacisk położono na sytuację dziecka, bo to właśnie najmłodsi najczęściej potrzebują szybkiej, uważnej i dobrze skoordynowanej pomocy. Zwrócono też uwagę, że pracę nad zmianą można zaczynać od członków rodziny, którzy sami nie są uzależnieni.

To ważny sygnał dla całego systemu wsparcia. Gdy w grę wchodzi rozpad więzi, przemoc albo narastające napięcie, nie wystarcza rozmowa o jednym objawie. Trzeba patrzeć szerzej – na dom, relacje i na to, kto w tej układance pozostaje bez ochrony.

Od odporności psychicznej do cyfrowego przeciążenia

W dalszej części narady uczestnicy rozmawiali o odporności psychicznej potrzebnej w pracy z trudnym klientem. Temat nie był akademicki. W takich zawodach łatwo o przeciążenie, zwłaszcza gdy za każdym zgłoszeniem stoi cudzy kryzys, a oczekiwania wobec specjalistów rosną szybciej niż zasoby. Dlatego część zajęć poświęcono także pracy własnej i wymianie doświadczeń między uczestnikami a prowadzącymi.

Kolejny blok dotyczył higieny i dobrostanu cyfrowego oraz pracy z osobami uzależnionymi od nowych technologii. Omówiono dobre praktyki w profilaktyce uzależnień od internetu i urządzeń cyfrowych, a także przeanalizowano trudne przypadki związane z uzależnieniami behawioralnymi. To temat coraz bliższy rodzinom, w których ekran zastępuje kontakt, a nadmiar bodźców rozbija codzienny rytm.

Takie wątki nie są już dodatkiem do klasycznej profilaktyki. Coraz częściej stają się jej częścią podstawową. Wsparcie nie kończy się dziś na alkoholu czy przemocy domowej – obejmuje też to, co dzieje się w sieci, w telefonie i w samotności, która potrafi towarzyszyć także w pełnym ludzi domu.

„Przymierze z rodzicami” i warsztat o całych rodzinach

Ostatnia część pierwszego dnia skupiła się na budowaniu tzw. „przymierza z rodzicami”. To pojęcie dobrze oddaje kierunek całego spotkania: skuteczna pomoc nie opiera się na jednorazowej interwencji, lecz na współpracy, zaufaniu i świadomym rodzicielstwie. Mówiono o więziach rodzinnych, ale też o konieczności łączenia działań z instytucjami pomocowymi i edukacyjnymi.

Drugi dzień miał już w całości formę warsztatową. Uczestnicy analizowali trudne sytuacje związane z osobami uzależnionymi, współuzależnionymi oraz świadkami uzależnienia i przemocy. Ważnym elementem było też przenoszenie kompetencji osobistych na zawodowe, czyli przekładanie własnych doświadczeń, uważności i umiejętności rozmowy na konkretne narzędzia pracy.

To właśnie w takich momentach widać, że skuteczna pomoc nie polega na jednym schemacie. Trzeba umieć prowadzić rodzinę przez kryzys, rozumieć dziecko, wspierać rodzica i nie gubić po drodze człowieka, który stoi po drugiej stronie biurka.

na podstawie: Urząd Marszałkowski.