UWM w Olsztynie dołącza do polskiego konsorcjum SKAO - co to oznacza

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie wszedł do Polskiego Konsorcjum projektu SKAO, co daje olsztyńskim astronomom dostęp do najnowocześniejszych technologii radioastronomicznych i szansę na udział w budowie największego radioteleskopu świata.

• Olsztyn już w międzynarodowej sieci badań kosmicznych
• Co SKAO daje olsztyńskim naukowcom i uczelniom

Olsztyn już w międzynarodowej sieci badań kosmicznych

Do konsorcjum SKAO, koordynowanego w Polsce przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, dołączył Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Współpraca formalnie została potwierdzona umową podpisaną w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Piwnicach pod Toruniem. W imieniu UWM podpis złożył prof. Jakub Sawicki, prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej.

SKAO powstaje równocześnie w Australii i Republice Południowej Afryki i ma skupiać anteny o łącznej powierzchni zbierającej fale radiowe sięgającej jednego kilometra kwadratowego. Na południowej półkuli budowane są dwa systemy - SKA Low w Australii i SKA Mid w RPA - co umożliwi obserwacje centrum Drogi Mlecznej i supermasywnej czarnej dziury w jej jądrze.

„Przyszłość naszej astronomii i badaczy zajmujących się tą tematyką, na pewno będzie związana z technologią, która będzie w ramach tego konsorcjum dostępna. Radioastronomia jest silną stroną naszego Uniwersytetu, dlatego wspólnie z pozostałymi siedmioma polskimi jednostkami chcieliśmy mieć swój wkład w ten projekt i – co za tym idzie – dostęp do najlepszych technologii. Zależy nam na tym, żeby patrzeć w przyszłość, mieć dostęp do najnowszych danych i móc je wykorzystywać w swoich badaniach” — prof. Jakub Sawicki

Co SKAO daje olsztyńskim naukowcom i uczelniom

Udział w konsorcjum to dostęp do danych i technologii, których brakujących elementów nie zapewni żadna pojedyncza uczelnia. W praktyce oznacza to większe możliwości udziału w projektach badawczych dotyczących powstania Wszechświata, natury ciemnej materii i aktywności supermasywnych czarnych dziur. Naukowcy z Olsztyna już współpracują w ramach programu LOFAR, a teraz mogą zwiększyć skalę swoich badań.

Prof. Sawicki podkreśla też wymiar finansowy współpracy — udział w konsorcjum wiąże się z rocznymi kontrybucjami ocenianymi na poziomie „kilkudziesięciu mln zł rocznie”, stąd silna koalicja polskich ośrodków ma większą szansę na pozyskanie wsparcia państwowego.

„To naprawdę wyjątkowy projekt. Radioteleskopy, które budujemy w Australii i RPA, są unikatowe – większe niż wszystkie do tej pory znane. To również wyjątkowa współpraca 15 bardzo różnych krajów” — Thijs Geurts, dyrektor ds. stosunków międzynarodowych SKAO

„Ulokowanie anten SKAO na południowej półkuli umożliwi lepszy wgląd w naszą macierzystą Galaktykę, a zwłaszcza w jej centrum, które jest szczególnie interesujące ze względu na supermasywną czarną dziurę, która się tam znajduje” — dr hab. Krzysztof Katarzyński, prof. UMK, dyrektor Instytutu Astronomii

Polskie Konsorcjum SKAO tworzą: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (koordynator), Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Uniwersytet Szczeciński, Uniwersytet Zielonogórski oraz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Współpraca ma wzmocnić pozycję polskiej radioastronomii i pozwolić polskim zespołom naukowym konkurować na arenie międzynarodowej.

Udział UWM to dla Olsztyna sygnał, że lokalna uczelnia wchodzi do „superligi” astronomicznej - z dostępem do danych i technologii, które przez dziesięciolecia będą definiować badania Wszechświata.

na podstawie: Urząd Miasta Olsztyna.