Wolontariusze będą zbierać na ratowanie zabytkowych cmentarzy Warmii i Mazur

W tym roku kwestowanie przy starych nagrobkach znów stanie się częścią obchodów Dnia Wszystkich Świętych. W Olsztynie i okolicach wolontariusze Społecznego Komitetu Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach będą prosić o wsparcie dla renowacji zapomnianych nekropolii. To akcja, która łączy pamięć o zmarłych z konkretną pracą konserwatorską.

• Kwesta na rzecz zabytkowych cmentarzy
• Co kryją cmentarze Olsztyna
• Renowacje, wyniki dotychczasowych zbiórek i plany

Kwesta na rzecz zabytkowych cmentarzy

Już podczas obchodów 1 listopada wolontariusze będą zbierać datki od rana – w godzinach 8:00–14:00. Zbiórka odbędzie się na cmentarzu przy ulicy Poprzecznej w Olsztynie oraz na cmentarzu w Dywitach. Organizuje ją Społeczny Komitet Ratowania Dawnych Cmentarzy na Warmii i Mazurach, który od lat koordynuje prace przy starych nagrobkach i elementach małej architektury.

Dołączenie do akcji nie wymaga wielkiego wysiłku – wystarczy poświęcić godzinę i stanąć z puszką. Osoby chętne do kwestowania proszone są o zgłoszenie telefoniczne pod numerami: 89 526 97 02, 660 717 110, 784 004 203; przy zgłoszeniu należy wskazać miejsce (Poprzeczna lub Dywity) i preferowaną godzinę dyżuru.

Co kryją cmentarze Olsztyna

W granicach miasta znajdują się nekropolie, które skrywają rzeźbiarskie i kowalskie ślady minionych epok. Do najważniejszych należą: cmentarz parafialny przy ul. Sielskiej założony w 1879 roku w dawnej wsi Dajtki; cmentarz przy ul. Rataja, powstały w 1904 roku i zamknięty w latach sześćdziesiątych XX wieku; oraz cmentarz parafii św. Jakuba przy ul. Wojska Polskiego, z alejami obsadzonymi lipami i klonami, założony w 1870.

“Na tych cmentarzach czas odcisnął swoje piętno, ale wciąż można tu odnaleźć wiele przykładów dawnego rzemiosła. Kamienne płyty, kute ogrodzenia i żeliwne krzyże tworzą niepowtarzalny krajobraz kulturowy Olsztyna”
— Urszula Ulatowska, Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków

Renowacje, wyniki dotychczasowych zbiórek i plany

Pierwsza olsztyńska kwesta odbyła się w 2003 roku. W latach 2003–2014 z publicznych kwest zebrano blisko 250 tysięcy złotych, co pozwoliło zlecić prace konserwatorskie przy dziesiątkach nagrobków, kaplic i ogrodzeń. Wśród wykonanych prac były m.in. renowacja 51 nagrobków na cmentarzu św. Jakuba, remont kaplicy i odnowienie ogrodzeń na cmentarzu św. Józefa, a także odrestaurowanie 83 nagrobków oraz naprawa dachu kaplicy na cmentarzu w Dajtkach.

Rok 2025 przynosi kolejne zadania. Z funduszy z ubiegłorocznej kwesty odnawiany jest kamienny nagrobek rodziny Toffel na cmentarzu św. Józefa, przewrócony przez wandali. Trwają także prace przy drewnianym krzyżu rodziny Karl Bahr, wykonanego przez Michael Lipowa. Całkowity koszt tej renowacji to 13 990 zł.

Kwesta 1 listopada to nie tylko zbiórka funduszy, lecz także sygnał, że pamięć o przodkach ma materialne przełożenie na troskę o dziedzictwo. Każda złotówka wrzucona do puszki przekłada się na realne prace konserwatorskie i przywracanie dawnych nekropolii do stanu, w którym znów można je oglądać z szacunkiem i uwagą.

na podstawie: UM Olsztyn.