W Głuchołazach padła deklaracja, która ma utrzymać unijne pieniądze bliżej regionów

W Głuchołazach padły słowa, które dla samorządów brzmią jak zapowiedź spokojniejszego rozdania pieniędzy z Brukseli. Marszałkowie województw spotkali się tam z ministrami, by rozmawiać o perspektywie unijnej 2028–2034, ale też o transporcie, bezpieczeństwie i wsparciu dla wsi. Warmińsko-mazurskie przy tym stole reprezentował marszałek Marcin Kuchciński. Dla regionów najważniejsze było jedno pytanie – czy decyzje zostaną tam, gdzie najlepiej zna się lokalne potrzeby.

• W Głuchołazach padła twarda obietnica, że regiony nie oddadzą pola
• Wieś, transport i bezpieczeństwo w jednym pakiecie rozmów
• Głuchołazy przypomniały też, że za polityką stoją realne miejsca po powodzi

W Głuchołazach padła twarda obietnica, że regiony nie oddadzą pola

Obrady Konwentu Marszałków Województw RP odbyły się w Głuchołazach, w pierwszym takim spotkaniu na terenie opolskiego w tym półroczu. To właśnie województwo opolskie prowadzi teraz prace tego gremium, które co pół roku zmienia przewodnictwo i za każdym razem spotyka się w innym regionie. Tym razem sala była miejscem rozmowy nie tylko o polityce regionalnej, ale też o tym, jak będzie wyglądał podział środków w kolejnych latach.

Najmocniej wybrzmiała sprawa funduszy unijnych na lata 2028–2034. Katarzyna Pełczyńska–Nałęcz mówiła, że rząd nie zamierza iść w stronę centralnego dzielenia pieniędzy. Zapowiedziała też, że 44 proc. funduszy europejskich ma być zarządzane na poziomie urzędów marszałkowskich, z udziałem samorządów lokalnych. Jak podkreślała, ten kierunek został zapisany w pracach nad rozporządzeniem, które w tym roku ma trafić do przyjęcia przez rząd.

„rząd polski powiedział nie dążeniom do centralnego podziału środków”

W wypowiedziach pojawił się też ważny szczegół dla regionów, które liczą na mocniejsze wsparcie. Zamiast dawnych, osobnych instrumentów, takich jak FEnIKS czy Program dla Polski Wschodniej, większy nacisk ma zostać położony na planowanie strategiczne z udziałem samorządów. To sygnał, że o pieniądze nadal będzie trzeba walczyć, ale z mocniejszą pozycją województw przy stole.

Wieś, transport i bezpieczeństwo w jednym pakiecie rozmów

Drugim ważnym wątkiem był obszar wiejski. Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski mówił o potrzebie spójnego wsparcia w ramach tworzonego Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034. Chodzi o to, by pieniądze dla wsi nie rozchodziły się po różnych szufladach bez wspólnego celu, tylko wzajemnie się uzupełniały.

Marszałkowie rozmawiali także o sprawach, które coraz częściej wracają w rozmowach samorządów z rządem. Na stole były zagrożenia hybrydowe i wojenne widziane z poziomu regionów, rola województw w organizacji publicznego transportu zbiorowego oraz inicjatywa budowy drogi ekspresowej S15. W tym zestawie tematów widać wyraźnie, że samorząd regionalny nie zamyka się już wyłącznie na dotacjach i inwestycjach, ale coraz częściej zajmuje się także odpornością i mobilnością mieszkańców.

Marszałek Olgierd Geblewicz, stojący obecnie na czele Związku Województw RP, dziękował rządowi za utrzymanie decentralizacji funduszy. Mówił, że to ważny kierunek i że w tej sprawie samorządy mówią dziś niemal jednym głosem.

„naszą siłą jest to, że dziś mówimy niemal jednym głosem”

Głuchołazy przypomniały też, że za polityką stoją realne miejsca po powodzi

Obrady miały również bardziej konkretny, terenowy wymiar. Goście mogli zobaczyć miejsca w Głuchołazach, które ucierpiały podczas powodzi. Taki element wizyty sprawił, że rozmowy o przyszłych mechanizmach wsparcia nie pozostawały wyłącznie na poziomie dokumentów i deklaracji. W mieście, które samo mierzyło się z konsekwencjami żywiołu, pytanie o sprawny podział środków brzmi dużo mocniej niż w sali konferencyjnej.

Kolejne posiedzenie Konwentu Marszałków Województw RP zaplanowano w Opolu w dniach 22–24 czerwca. To oznacza, że temat decentralizacji i roli regionów wróci jeszcze przed wakacjami, a dyskusja o unijnych pieniądzach dopiero nabiera tempa.

na podstawie: Urząd Marszałkowski.