Pierwsze minuty decydują o życiu. Olsztyn przypomina o pierwszej pomocy

W nagłym zdarzeniu o wszystkim potrafi zadecydować kilka pierwszych ruchów wykonanych przez przypadkowe osoby stojące najbliżej. W Olsztynie i całym regionie znów wybrzmiewa więc prosta, ale ciężka w skutkach prawda: pierwsza pomoc nie jest dodatkiem do systemu ratunkowego, tylko jego początkiem. Zatrzymanie krążenia, zadławienie czy silny krwotok nie czekają na dogodny moment. W takich chwilach liczą się spokój, szybka reakcja i odwaga, by nie stać bez ruchu.

• Gdy pierwsze minuty ważą więcej niż dojazd karetki
• Strach przed błędem bywa większy niż samo zagrożenie
• AED i szkolenia coraz bliżej zwykłych ludzi

Gdy pierwsze minuty ważą więcej niż dojazd karetki

W sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia i życia najpierw działa otoczenie, dopiero potem przyjeżdżają służby. To właśnie ten krótki czas między zdarzeniem a pomocą medyczną bywa najtrudniejszy i najważniejszy zarazem. W domu, na ulicy, w sklepie, w pracy czy podczas rodzinnego spotkania może dojść do zatrzymania krążenia, utraty przytomności, wypadku komunikacyjnego, zadławienia albo gwałtownego krwotoku.

Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie przypomina, że podstawy pierwszej pomocy powinny być umiejętnością powszechną, a nie czymś zarezerwowanym wyłącznie dla lekarzy czy ratowników. Wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król podkreśla to wprost:

„Nie trzeba być ratownikiem, lekarzem ani strażakiem, żeby uratować komuś życie. Wystarczy znać podstawy pierwszej pomocy i nie bać się ich użyć”.

To zdanie dobrze oddaje sens całej sprawy. Chodzi nie o wielkie gesty, lecz o prosty odruch działania: wezwanie pomocy, rozpoczęcie resuscytacji, ułożenie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej, zatamowanie krwotoku albo pomoc osobie, która się zadławiła. Każda z tych czynności może kupić czas, którego nie da się już odzyskać.

Strach przed błędem bywa większy niż samo zagrożenie

Eksperci zwracają uwagę, że najczęstszą blokadą nie jest brak informacji, ale lęk przed zrobieniem czegoś nie tak. Właśnie ten strach często prowadzi do bezczynności, a ona w nagłych wypadkach bywa najgorszym możliwym wyborem.

Adam Bochenko, były żołnierz Jednostki Specjalnej GROM i ekspert ds. bezpieczeństwa, mówi to bez ogródek:

„Ludzie często boją się, że zrobią coś źle. A prawda jest taka, że w nagłych przypadkach każda próba pomocy zwiększa szanse poszkodowanego. Najgorszą decyzją jest bezczynność”.

To ważny sygnał także dla zwykłych mieszkańców. Pierwsza pomoc nie wymaga perfekcji. Wymaga decyzji. Zamiast czekać bez ruchu, lepiej zacząć od podstawowych działań i od razu wezwać służby ratunkowe. W wielu sytuacjach to właśnie zwykły świadek zdarzenia staje się pierwszym ogniwem całego łańcucha ratunkowego.

AED i szkolenia coraz bliżej zwykłych ludzi

Do najważniejszych umiejętności należą dziś resuscytacja krążeniowo-oddechowa, użycie defibrylatora AED, opanowanie krwotoku i pomoc przy zadławieniu. To nie są czynności zarezerwowane dla wąskiej grupy specjalistów. Można się ich nauczyć podczas krótkiego szkolenia, a potem odświeżać wiedzę, zanim stres zrobi swoje i odbierze pewność ruchów.

Ważną rolę odgrywa też coraz łatwiejszy dostęp do defibrylatorów AED w przestrzeni publicznej. Takie urządzenie prowadzi użytkownika krok po kroku, dlatego nawet osoba bez medycznego wykształcenia może z niego skorzystać, jeśli wcześniej usłyszała choćby podstawowe objaśnienie. Dla wielu poszkodowanych to właśnie ten sprzęt i czyjaś szybka decyzja oznaczają realną szansę na przeżycie.

W ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej pierwsza pomoc jest traktowana jako jeden z filarów bezpieczeństwa. To podejście ma prostą logikę. Im więcej osób potrafi reagować spokojnie i poprawnie, tym mniejsze ryzyko, że kryzys sparaliżuje całe otoczenie, zanim dotrą ratownicy.

Warto też pamiętać o najmłodszych. Dzieci i młodzież, które uczą się, jak wezwać pomoc i co zrobić w najprostszych sytuacjach, rzadziej wpadają w panikę. Taka wiedza zostaje na lata. A w nagłym zdarzeniu nawet najprostszy nawyk może okazać się bezcenny.

„Pierwsza pomoc to zestaw prostych procedur. Nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani nadzwyczajnych umiejętności. Wymaga decyzji: reaguję” – przypomina Piotr Dziechciarz, instruktor szkoleń z zakresu bezpieczeństwa.

W tym jednym zdaniu mieści się sedno całej sprawy. Pierwsza pomoc nie zaczyna się od wielkiej wiedzy, ale od gotowości, by nie odwrócić wzroku.

na podstawie: Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki Olsztyn.