Dziewięć nowych stacji radiacyjnych na Warmii i Mazurach. Sieć mocno się rozrośnie

W siedzibie wojewody podpisano dokument, który ma zmienić sposób monitorowania promieniowania w regionie. Dziś pomiary prowadzą tylko dwa punkty – w Olsztynie i Gołdapi. W kolejnych latach Państwowa Agencja Atomistyki planuje uruchomić dziewięć następnych stacji. Dla mieszkańców oznacza to gęstszą sieć pomiarową i szybszą informację w razie niepokojących zmian.

• Olsztyn i Gołdap to dopiero początek większej sieci
• Nowe punkty pomiarowe mają dać służbom więcej czasu
• Odczyty na mapie nie zawsze oznaczają zagrożenie

Olsztyn i Gołdap to dopiero początek większej sieci

List intencyjny podpisali Andrzej Głowacki, prezes Państwowej Agencji Atomistyki, oraz Radosław Król, wojewoda warmińsko-mazurski. Dokument określa zasady współpracy przy wyborze miejsc i instalacji kolejnych stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych, określanych jako stacje PMS.

Obecnie w województwie działają dwa takie urządzenia. Jedno znajduje się w Olsztynie, drugie w Gołdapi. Plan zakłada zwiększenie ich liczby do jedenastu.

„To dla nas bardzo ważne, aby w zakresie naszego wspólnego bezpieczeństwa, bezpieczeństwa radiacyjnego mieć dobrą współpracę z województwami” – powiedział Andrzej Głowacki, prezes Państwowej Agencji Atomistyki.

Po stronie władz wojewódzkich będzie między innymi wskazanie odpowiednich lokalizacji oraz udostępnienie gruntów Skarbu Państwa. Wybór miejsca nie jest formalnością. PAA bierze pod uwagę ukształtowanie i zagospodarowanie terenu, stopień urbanizacji oraz odległości między poszczególnymi stacjami.

Nowe punkty pomiarowe mają dać służbom więcej czasu

Każda stacja sprawdza poziom promieniowania jonizującego w powietrzu. Dane trafiają do Centrum do Spraw Zdarzeń Radiacyjnych PAA w Warszawie, gdzie są na bieżąco analizowane. System działa przez całą dobę, przez wszystkie dni w roku.

Wojewoda Radosław Król zwrócił uwagę na położenie regionu i sytuację za wschodnią granicą.

„Promieniowanie pozostaje poza zasięgiem ludzkich zmysłów, dlatego liczy się szybki i wiarygodny pomiar” – podkreślił Radosław Król.

Województwo warmińsko-mazurskie ma ponad 200 kilometrów granicy z Rosją. Według wojewody rozbudowa sieci może zapewnić służbom więcej czasu na podjęcie decyzji, a mieszkańcom dostęp do sprawdzonych informacji. Ma też ograniczać ryzyko rozpowszechniania niepotwierdzonych doniesień.

Porozumienie zawarte w Olsztynie jest ósmym listem intencyjnym PAA z władzami wojewódzkimi w sprawie rozwoju monitoringu radiacyjnego. Wcześniej podobne dokumenty podpisano z przedstawicielami województw łódzkiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego, pomorskiego, małopolskiego i mazowieckiego.

Odczyty na mapie nie zawsze oznaczają zagrożenie

Wyniki pomiarów można sprawdzać na publicznej mapie Państwowej Agencji Atomistyki. Wskazania są podawane w mikrosiwertach na godzinę, czyli µSv/h. Różnice między stacjami mogą wynikać między innymi z ukształtowania terenu i jego budowy geologicznej.

Najczęściej urządzenia pokazują wartości niższe niż 0,1 µSv/h. Podczas deszczu, zwłaszcza po dłuższym okresie bez opadów, naturalne tło promieniowania może chwilowo wzrosnąć do 0,2 µSv/h, a w niektórych przypadkach zbliżyć się do 0,3 µSv/h. Takie odczyty nadal mieszczą się w normie i same w sobie nie oznaczają zagrożenia.

Przekroczenie poziomu 0,3 µSv/h wymaga sprawdzenia źródła podwyższonego wskazania. Nie oznacza automatycznie niebezpieczeństwa, ponieważ w części Europy taki poziom jest naturalnym tłem. Jeśli PAA stwierdzi wzrost promieniowania ponad normę, wyda oficjalny komunikat. Obecnie agencja ocenia sytuację radiacyjną w Polsce jako prawidłową – nie ma zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi ani dla środowiska.

Rozbudowa systemu na Warmii i Mazurach jest częścią szerszego planu. W całej Polsce działa obecnie 65 stacji PAA, a zgodnie z założeniami Programu polskiej energetyki jądrowej do 2033 roku ma ich być co najmniej 145.

na podstawie: Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki.