Szkolne sklepiki zmienią ofertę. Nowe zasady obejmą też stołówki w Olsztynie

Na szkolnych półkach może być mniej słodkich napojów, a w obiadowym menu częściej pojawią się warzywa, produkty pełnoziarniste i dania roślinne. Zmiany dotyczą także przedszkoli oraz innych placówek oświatowych prowadzących żywienie dzieci. W Olsztynie nowe zasady zaczną obowiązywać wraz z rozpoczęciem roku szkolnego. Dla rodziców ważne jest jedno – przepisy nie ingerują w jedzenie przynoszone przez dzieci z domu.

• Więcej warzyw i obowiązkowe danie roślinne w szkolnym menu
• Dieta planetarna pojawi się także w szkolnych jadłospisach
• Rodzice nadal decydują o jedzeniu przynoszonym z domu

Więcej warzyw i obowiązkowe danie roślinne w szkolnym menu

Nowe regulacje przygotowano z myślą o ograniczeniu nadmiaru cukru, soli i tłuszczu w diecie dzieci oraz zwiększeniu udziału produktów korzystnych dla zdrowia. Zasady obejmą zarówno posiłki wydawane w stołówkach, jak i żywność sprzedawaną w sklepikach na terenie placówek.

Od 1 września 2026 r. jadłospisy i oferta żywieniowa mają uwzględniać między innymi:

• większą ilość warzyw, owoców i produktów pochodzenia roślinnego;
• częstsze wykorzystanie produktów pełnoziarnistych;
• ograniczenie cukrów dodawanych do napojów przygotowywanych w placówce;
• co najmniej jedną potrawę roślinną w ramach obiadu każdego tygodnia;
• potrzeby dzieci, które nie jedzą produktów odzwierzęcych;
• zupy przygotowywane na bazie wywarów warzywnych przynajmniej dwa razy w tygodniu;
• wodę jako podstawowy napój podawany dzieciom i młodzieży;
• produkty lokalne lub ekologiczne, jeśli ich zastosowanie będzie możliwe.

Zmiany odnoszą się do aktualnej wiedzy o żywieniu oraz norm opracowanych dla dzieci i młodzieży. Nie oznaczają likwidacji sklepików ani stołówek. Chodzi o to, by produkty dostępne w szkole częściej ułatwiały wybór warzyw, owoców czy niesłodzonych napojów, zamiast wzmacniać nawyk sięgania po żywność z dużą ilością cukru i soli.

Dieta planetarna pojawi się także w szkolnych jadłospisach

W nowych zasadach uwzględniono tak zwaną dietę planetarną. To sposób komponowania posiłków, w którym większą rolę odgrywają warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste oraz nasiona roślin strączkowych. Model ten łączy troskę o zdrowie z ograniczaniem obciążenia środowiska.

Nie oznacza to całkowitego wyeliminowania produktów odzwierzęcych. Przepisy wskazują raczej na potrzebę większej różnorodności i częstszego uwzględniania dań roślinnych. Dla dzieci korzystających ze stołówek będzie to oznaczało między innymi cotygodniową potrawę roślinną oraz możliwość lepszego dopasowania posiłków do ich sposobu odżywiania.

Za nadzór nad żywieniem w placówkach odpowiada Państwowa Inspekcja Sanitarna. Główny Inspektorat Sanitarny podaje, że w 2025 r. organy inspekcji skontrolowały 14 426 obiektów żywności i żywienia działających w jednostkach systemu oświaty. W zdecydowanej większości skontrolowanych placówek wymagania dotyczące żywienia dzieci i młodzieży były realizowane prawidłowo.

Rodzice nadal decydują o jedzeniu przynoszonym z domu

Nowe przepisy dotyczą żywności oferowanej na terenie szkoły, przedszkola lub innej placówki. Nie obejmują kanapek, przekąsek ani posiłków przygotowanych przez rodziców i przyniesionych przez dzieci z domu. Rodzice nadal samodzielnie decydują o tym, co dziecko zabiera ze sobą do szkoły.

Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi działania informacyjne i edukacyjne dotyczące zdrowego żywienia. Temat jest również częścią programu „Trzymaj Formę!”, który promuje prawidłowe odżywianie i aktywny styl życia dzieci oraz młodzieży.

Przy planowaniu jadłospisów placówki mogą korzystać z materiałów Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Wśród opracowań znajdują się między innymi:

• „Obiady szkolne. 60 propozycji zbilansowanych zestawów obiadowych dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym”;
• „Żywienie w przedszkolu w praktyce”;
• „Żywienie w przedszkolu w praktyce. Propozycja 30 zbilansowanych jadłospisów przedszkolnych”;
• „Wiem, że dobrze jem. Talerz Zdrowego Żywienia w praktyce”;
• „Strączkowe są zdrowe”;
• „Praktyczny przewodnik po dietach roślinnych”;
• „Normy żywienia dla populacji Polski”.

Wprowadzenie nowych zasad oznacza, że od początku września rodzice będą mogli sprawdzać nie tylko ceny posiłków w szkolnej stołówce, lecz także ich skład i różnorodność. Szczególnie istotne będą informacje o daniach roślinnych, napojach oraz sposobie uwzględniania diet eliminacyjnych.

na podstawie: Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie.