Jedna decyzja może zmienić całe wakacje. Sanepid ostrzega przed ryzykiem

Wakacyjny luz, nowe znajomości i presja grupy potrafią sprawić, że ostrożność schodzi na dalszy plan. W Olsztynie, podobnie jak podczas wyjazdów i imprez w całym kraju, o bezpieczeństwie często decyduje jedno zachowanie – własne albo osoby stojącej obok. Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina, że ryzyko może pojawić się przy alkoholu, substancjach o nieznanym składzie, kontaktach seksualnych i sytuacjach wymagających szybkiej pomocy.

• Wakacyjna atmosfera zmienia ocenę zagrożenia
• Alkohol i nieznane substancje zwiększają ryzyko
• Zdrowie seksualne i pierwsza pomoc wymagają konkretnego działania
• Sanepid prowadzi edukację przed wakacyjnymi zagrożeniami

Wakacyjna atmosfera zmienia ocenę zagrożenia

Zmiana otoczenia i poczucie, że wyjazd jest tylko krótkim oderwaniem od codzienności, sprzyjają decyzjom, których wiele osób nie podjęłoby w zwykłych warunkach. Znaczenie mają emocje, chęć przeżycia czegoś nowego oraz zachowania obserwowane u znajomych.

Szczególnie silnie działa presja grupy. Akceptacja otoczenia może okazać się ważniejsza niż realna ocena zagrożenia. Dotyczy to zwłaszcza nastolatków i młodych dorosłych, którzy częściej eksperymentują i mocniej reagują na wpływ rówieśników. Ryzyko rośnie podczas festiwali, imprez masowych i wspólnych wyjazdów.

Państwowa Inspekcja Sanitarna wskazuje sześć podstawowych zasad bezpiecznego wypoczynku:

• nie podejmować ważnych decyzji po alkoholu,
• nie przyjmować substancji o nieznanym składzie,
• dbać o bezpieczeństwo swoje i znajomych podczas wydarzeń masowych,
• reagować, gdy ktoś potrzebuje pomocy,
• korzystać z wiarygodnych informacji dotyczących zdrowia,
• pamiętać o bezpiecznych zachowaniach seksualnych.

Alkohol i nieznane substancje zwiększają ryzyko

Według Światowej Organizacji Zdrowia alkohol odpowiada za około 2,6 miliona zgonów rocznie na świecie. Wiąże się z ponad 200 chorobami i stanami zdrowotnymi, a także zwiększa prawdopodobieństwo urazów, wypadków komunikacyjnych, przemocy i innych zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu.

Podczas wakacji szczególne znaczenie ma jego wpływ na ocenę własnych możliwości. Po alkoholu łatwiej o przecenianie siły, osłabiony refleks i błędne rozpoznanie zagrożenia. Najpoważniejsze konsekwencje mogą pojawić się przy aktywności nad wodą, prowadzeniu pojazdu albo podejmowaniu kontaktów seksualnych bez odpowiedniego zabezpieczenia.

Na rynku pojawiają się także nowe substancje psychoaktywne. Ich skład i stężenie mogą być zmienne, a użytkownik często nie wie, co rzeczywiście przyjmuje. Dodatkowym zagrożeniem są niezamierzone domieszki oraz łączenie kilku środków.

Skutkiem może być między innymi:

• ostre zatrucie,
• zaburzenia psychiczne,
• niewydolność narządów,
• trwałe uszkodzenie zdrowia,
• śmierć.

Ryzyko dotyczy również jednorazowego użycia. Z tego powodu podczas imprez i wyjazdów nie należy przyjmować preparatów, których składu nie da się wiarygodnie potwierdzić. Działania profilaktyczne Państwowej Inspekcji Sanitarnej obejmują zarówno edukację, jak i monitorowanie zmieniającego się rynku.

Zdrowie seksualne i pierwsza pomoc wymagają konkretnego działania

Światowa Organizacja Zdrowia traktuje zdrowie seksualne jako część zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego. Chodzi nie tylko o zapobieganie zakażeniom, ale także o podejmowanie świadomych i odpowiedzialnych decyzji.

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób informuje, że zakażenia przenoszone drogą płciową nadal stanowią poważne wyzwanie zdrowia publicznego w Europie. Wzrost liczby niektórych przypadków pokazuje, jak ważne pozostają rzetelna wiedza, profilaktyka i korzystanie z metod ochrony. Osoby, które potrzebują pomocy medycznej, nie powinny być stygmatyzowane.

Wakacyjna zmiana codziennych nawyków i nowe relacje mogą wpływać na podejmowane wybory. Odpowiedzialność obejmuje więc zarówno ochronę własnego zdrowia, jak i troskę o drugą osobę.

Równie istotna jest reakcja na nagłe zagrożenie. Podczas wypoczynku może dojść do:

• utraty przytomności,
• udaru cieplnego,
• ciężkiej reakcji alergicznej,
• urazu,
• zatrucia,
• nagłego pogorszenia stanu zdrowia.

Świadkowie często jako pierwsi zauważają problem. Powinni ocenić sytuację w granicach własnego bezpieczeństwa, wezwać pomoc medyczną i zastosować znane sobie zasady pierwszej pomocy. Znajomość numerów alarmowych oraz szybkie przekazanie informacji służbom może ograniczyć skutki zdarzenia.

Powiązany artykuł

Sanepid rusza z kampanią LAS i przypomina o wakacyjnym bezpieczeństwie

Sanepid prowadzi edukację przed wakacyjnymi zagrożeniami

Państwowa Inspekcja Sanitarna zajmuje się nie tylko zagrożeniami biologicznymi i środowiskowymi. Prowadzi także działania informacyjne dotyczące profilaktyki uzależnień, zdrowia seksualnego, HIV i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową, promocji zdrowia oraz bezpiecznego wypoczynku.

Szczególną grupą odbiorców są dzieci i młodzież. W kampanii „LAS – Letnia Akademia Sanepidu” edukacja koncentruje się na rozpoznawaniu zagrożeń i podejmowaniu odpowiedzialnych decyzji podczas wakacji. Materiały kampanii odwołują się do prostego przesłania: własne wybory mają znaczenie także wtedy, gdy presja otoczenia utrudnia zachowanie rozsądku.

Informacje o alkoholu i zdrowiu seksualnym pochodzą między innymi ze źródeł WHO. W obszarze nowych substancji psychoaktywnych wykorzystywana jest wiedza Europejskiej Agencji ds. Narkotyków, a także Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom i Krajowego Centrum ds. AIDS. Dzięki temu mieszkańcy Olsztyna oraz osoby wypoczywające poza miejscem zamieszkania mogą szukać informacji w instytucjach zajmujących się zdrowiem publicznym, zamiast opierać się na niesprawdzonych opiniach.

Najważniejsza zasada pozostaje prosta: nie podejmować ryzykownej decyzji tylko dlatego, że robią to inni. Czasem równie ważne jest powstrzymanie własnego działania, co szybkie wezwanie pomocy dla osoby, która znalazła się w niebezpieczeństwie.

na podstawie: Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna Olsztyn.