Wiersze wyskoczyły na ulice Olsztyna - i trudno je minąć obojętnie

W Olsztynie poezja nie czeka grzecznie w książce ani na bibliotecznej półce. Wchodzi w miejski ruch, wskakuje między reklamy i hasła, a potem nagle zatrzymuje wzrok na przystanku albo podczas szybkiego marszu przez centrum. 📚

• Dzień poezji w Olsztynie rozpycha się w codziennym szumie
• Najmocniej brzmią tu głosy poetek, które mówią o ciele, granicach i świecie
• Miasto i intymność spotykają się tu w jednym wersie

Dzień poezji w Olsztynie rozpycha się w codziennym szumie

To właśnie ten gest robi największe wrażenie: wiersze współczesnych polskich poetek i poetów pojawiają się tam, gdzie na co dzień królują komunikaty, tempo i skróty. Zamiast podnosić głos, poezja podsuwa krótkie zdania, które potrafią pracować długo po przejściu dalej. W miejskim rozgardiaszu działają trochę jak niespodziewany hamulec - cichy, ale skuteczny.

W tym wyborze sporo jest gniewu, ale nie takiego teatralnego. Bardziej chodzi o uważne rozpoznanie napięć, które siedzą w codzienności: w pracy, w języku sukcesu, w lęku, w poczuciu wyobcowania. Tomasz Bąk patrzy na świat przez groteskowe światło późnego kapitalizmu, Marta Tychowska trafia w kulturę wstydu, a Anouk Herman pokazuje miasto jako pulsującą, nerwową materię, w której walka o własny głos dzieje się dosłownie na ulicy.

“własny wstyd smakuje lepiej / niż cudzy”

• Marta Tychowska

“mój tramwaj nie jest już mój.”

• Kamila Janiak

Najmocniej brzmią tu głosy poetek, które mówią o ciele, granicach i świecie

W tej olsztyńskiej odsłonie szczególnie wyraźnie słychać, jak mocno w polskiej poezji wybrzmiewają dziś kobiece głosy. To nie jest tylko dopisywanie własnej perspektywy do znanej tradycji. Raczej budowanie nowych sposobów mówienia o ciele, przemocy, wspólnocie, pamięci i codziennym napięciu. I właśnie dlatego te wersy tak dobrze pracują w przestrzeni publicznej - nie dekorują jej, tylko wchodzą z nią w spór.

Julia Szychowiak patrzy na świat z czułością, ale bez sentymentalizmu, zwracając uwagę na kruchą naturę i to, co łatwo utracić. Dominika Parszewska potrafi w kilku linijkach wywołać absurd, który rozbraja powagę. Katarzyna Szaulińska dorzuca do tego mocny, cielesny język lęku i schronienia. To zestaw, który nie pozwala prześlizgnąć się obojętnie.

“Opowiadam / o tym, / jak pewnego / dnia / znajdziemy / na dnie / wrak / jeziora.”

• Julia Szychowiak

“Nie umiem zabić / chińskiej biedronki. Czuję / się zdrajcą kraju.”

• Dominika Parszewska

Miasto i intymność spotykają się tu w jednym wersie

Najciekawsze w tej akcji jest to, że poezja nie zostaje zamknięta w galerii ani w eleganckiej sali spotkań autorskich. Ona ląduje w samym środku zwykłego dnia - tam, gdzie człowiek ma telefon w ręce, głowę pełną spraw i ledwie chwilę na oddech. A jednak właśnie w takim miejscu wers potrafi zrobić swoje: podbić myśl, przestawić rytm, zostawić coś po sobie.

W tych tekstach miasto bywa gęste, szorstkie i hałaśliwe, ale nigdy nie jest tylko tłem. Staje się żywą materią - z kablami, neonami, graffiti, tramwajami i hałasem, który miesza się z prywatnym doświadczeniem. I może dlatego ten olsztyński spacer przez poezję ma w sobie coś z rozmowy z samym sobą. Krótkiej, ale nie byle jakiej. ⚡

na podstawie: Miejski Ośrodek Kultury w Olsztynie.